Faseverschuiving beschrijft hoe lang het duurt voordat de piek van een buitentemperatuursgolf de binnenzijde van een constructie bereikt. Bij een hellend dak beïnvloedt dit hoe laat de middaghitte de slaapkamer op zolder binnenkomt. Naast de vertraging dempt de constructie ook de golf zelf: de temperatuur aan de binnenzijde schommelt minder dan die aan de buitenzijde.
ISO 13786 omschrijft de faseverschuiving (time shift) als de tijd tussen het maximum van een oorzaak en het maximum van het gevolg, en beschrijft hoe u zulke dynamische thermische eigenschappen van een complete constructie berekent.
Waar de faseverschuiving van afhangt
Een laag vertraagt de warmtegolf meer naarmate hij dikker is, meer warmte kan opnemen (een hogere warmtecapaciteit per m²) en warmte slechter geleidt. De faseverschuiving hoort dus bij een complete opbouw met al zijn lagen, niet bij een isolatiemateriaal op zich.
Lichte isolatiematerialen zoals EPS en PUR kunnen bij dezelfde dikte een even hoge of hogere Rd-waarde halen als zwaardere materialen zoals houtvezel, maar vertragen de warmtegolf minder, omdat ze per m² veel minder warmte opnemen. Wilt u de faseverschuiving van een concrete dakopbouw weten, laat die dan berekenen volgens ISO 13786, met de materiaalgegevens van de gekozen producten.
Wat het Bbl ermee doet
Het Bbl stelt geen eis aan de faseverschuiving. Zomercomfort komt bij nieuwbouw van woningen terug in de eis voor oververhitting (art. 4.149b). De warmtecapaciteit van het gebouw telt mee in de eis voor de energiebehoefte: een lichte bouw, met een gewogen gemiddelde specifieke interne warmtecapaciteit van 180 kJ/m²K of minder, krijgt daar 5 kWh/m²·jr ruimte bij (art. 4.149 lid 4, zie thermische massa).
Voordelen
- Kan het zomercomfort verbeteren zonder actieve koeling
- Werkt samen met thermische massa aan de binnenzijde, die de warmte die toch binnenkomt opvangt
Nadelen / aandachtspunten
- Zwaardere isolatiematerialen belasten de constructie meer
- Het effect telt vooral bij constructies die direct door de zon worden opgewarmd, zoals daken
- De faseverschuiving valt niet af te leiden uit de Rc-waarde; beoordeel beide apart